Verlangen 6 · Dienstbare gemeenschappen

Kerken die de samenleving dienen

Nederland seculariseert, maar kerken dragen stil bij aan de nood om hen heen. Die dienstbare kerk maken we zichtbaar.

Het probleem

Honderden miljoenen aan maatschappelijke waarde blijven onzichtbaar

De onderlaag

Vier structurele krachten houden kerken gevangen op hun eigen eiland

De stille inzet is er wél, maar vier krachten versterken elkaar: fragmentatie over denominaties, een overlevingsreflex bij krimp, een onzichtbare bijdrage met drempels naar financiering, en vertrouwensverlies dat een veranderverhaal niet mag omzeilen.

  • Denominationele fragmentatie

    de gedeelde intentie is er wél, maar wederzijdse herkenning over theologische lijnen heen ontbreekt, en dat leidt tot eilandengedrag

  • Institutionele krimp en overlevingsreflex

    krimpende gemeenten richten zich op voortbestaan (gebouw, formatie, ledenverloop), juist als externe relevantie het meest nodig is

  • Onzichtbare bijdrage en drempels naar financiering

    in Rotterdam krijgt slechts 17% gemeentelijke financiering; niet door uitsluiting, maar door vindbaarheid, verantwoordingstaal en bestuurlijke capaciteit

  • Vertrouwensverlies en moreel krediet

    met 31,8% institutioneel vertrouwen scoren kerken laag; misbruikschandalen zijn een grote factor. Een veranderverhaal overtuigt alleen als het dit niet omzeilt

  • Denominationele fragmentatie

    de gedeelde intentie is er wél, maar wederzijdse herkenning over theologische lijnen heen ontbreekt, en dat leidt tot eilandengedrag

  • Institutionele krimp en overlevingsreflex

    krimpende gemeenten richten zich op voortbestaan (gebouw, formatie, ledenverloop), juist als externe relevantie het meest nodig is

  • Onzichtbare bijdrage en drempels naar financiering

    in Rotterdam krijgt slechts 17% gemeentelijke financiering; niet door uitsluiting, maar door vindbaarheid, verantwoordingstaal en bestuurlijke capaciteit

  • Vertrouwensverlies en moreel krediet

    met 31,8% institutioneel vertrouwen scoren kerken laag; misbruikschandalen zijn een grote factor. Een veranderverhaal overtuigt alleen als het dit niet omzeilt

Wat als we die honderden miljoenen aan stille inzet niet langer versnipperd laten, maar verbinden tot één zichtbare beweging?

Ons verlangen voor

2035

Kerken vinden elkaar en zijn een strategische bondgenoot.

De geloofsgemeenschap in jouw straat is geen gesloten deur, maar de buur die je kent en het netwerk dat je helpt als het tegenzit. Van binnenwaartse overleving naar buitenwaartse missie.

Meetbaar: in alle acht startplekken een netwerk dat twee keer per jaar samenkomt, en in 2028 een nulmeting van de impact.

  • VerbindenOver grenzen heen
  • InspirerenHoop als bewijs
  • FaciliterenLichte backbone

Projecten

Welke projecten zijn actief?

Alle projecten en vacatures

We organiseren al. Doe mee. Hieronder de lopende initiatieven.

Gepland

Sport verbindt: communitysport-organisaties aan één tafel

Gepland · eerste bijeenkomst in januari 2027

Wat schuurt: 41% van de mensen heeft sociale contacten via een sportclub, tegenover 12% via een kerk. Sport is daarmee een van de grootste ontmoetingsplekken van Nederland.

De opgave: In januari 2027 brengen we organisaties bij elkaar die sport inzetten om gemeenschap te bouwen. Samen verkennen we wat sport en geloofsgemeenschappen voor buurten kunnen betekenen.

Gepland

Van eilanden naar netwerk: kerken verbonden per stad en dorp

Gepland · eerste steden en dorpen in voorjaar 2027

Wat schuurt: Kerken werken langs scheidslijnen van denominatie en cultuur, meestal projectmatig en tijdelijk. Circa 750.000 christelijke migranten in 1.500 migrantenkerken zijn nauwelijks ingebed in bredere netwerken.

De opgave: Per stad en dorp brengen we geloofsgemeenschappen bij elkaar rond één gedeelde agenda voor hun plaats, zoals eenzaamheid, kwetsbare gezinnen of schulden. Migrantenkerken doen mee als gelijkwaardige partner.

Gepland

Het onzichtbare vangnet in beeld: vrijwillige inzet in kaart

Gepland · eerste meting in voorjaar 2027, eerste rapportage in najaar 2027

Wat schuurt: Geloofsgemeenschappen leveren veel maatschappelijke waarde. In Rotterdam alleen gaat het om €195–365 miljoen per jaar. Toch wordt die bijdrage nauwelijks gemeten, waardoor ze voor overheid en fondsen onzichtbaar blijft.

De opgave: We brengen in kaart wat geloofsgemeenschappen aan vrijwillige inzet leveren: vrijwilligersuren, bereikte huishoudens, doorverwijzingen en gebruik van het gebouw. De uitkomsten rapporteren we in gewone, maatschappelijke taal.

Gepland

Het hart van je gemeente in cijfers: dashboards per verlangen

Gepland · ontwerp in najaar 2027, eerste gemeenten in 2028

Wat schuurt: Gemeenten, kerken en organisaties werken aan dezelfde vraagstukken, maar missen een gedeeld beeld van hoe hun plaats ervoor staat.

De opgave: Per verlangen maken we de belangrijkste cijfers per gemeente zichtbaar in één dashboard. Zo zien lokale partners waar het schuurt, kiezen ze samen prioriteiten en volgen ze of het beter gaat.

Opgaven

Openstaande opgaven

Trekker gezocht

Van eilanden naar netwerk

Wat schuurt: Kerken werken langs denominationele en culturele scheidslijnen, meestal projectmatig en tijdelijk. Krimpende gemeenten richten zich op overleven: gebouwen, predikanten, ledenverloop. Circa 750.000 christelijke migranten in 1.500 migrantenkerken zijn nauwelijks ingebed in bredere netwerken.

De opgave: In elke stad werken geloofsgemeenschappen structureel samen rond een gedeelde agenda (eenzaamheid, kwetsbare gezinnen, schulden), over grenzen van denominatie en cultuur heen, met migrantenkerken als gelijkwaardige partner.

Vacatures

Draag een van deze opgaven

Rol voor het hele verlangen · Opgave 6.1–6.3

Aanjager

Jij bent: thuis in de kerkelijke wereld én in die van gemeenten en fondsen, en je kunt beide talen spreken.

Reageer
  • 6.1Kerken per stad verbinden in één netwerk met een gedeelde agenda
  • 6.2Kerkgebouwen openen als publieke plek voor de hele wijk
  • 6.3De maatschappelijke waarde van geloofsgemeenschappen meetbaar en zichtbaar maken

Rol voor opgave 6.3

Impactanalist

Jij bent: een data-analist of onderzoeker die cijfers een verhaal laat vertellen.

Reageer
  • Een meetsysteem opzetten voor de vier kernmaten (vrijwilligersuren, bereikte huishoudens, doorverwijzingen, gebouwgebruik)
  • Jaarlijks rapporteren in maatschappelijke taal

De kerk die kiest voor de stad, kiest voor haar diepste roeping.

Nieuws en inzichten

Beweging in beeld

Alle artikelen

Er zijn nog geen artikelen gekoppeld aan dit verlangen.

Verdieping

Analyse, strategie en visie 2035

Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.

01

Analyse · Urgentie

De onzichtbare waarde

De maatschappelijke waarde van geloofsgemeenschappen is enorm, maar blijft onzichtbaar: versnipperd en zonder gezamenlijk verhaal. Zichtbaar maken wat kerken al doen, is de eerste stap.

02

Strategie

Eén beweging in drie actielijnen

Van een eilandenarchipel naar een levend lokaal netwerk in elke startstad.

03

Visie 2035

De kerk die kiest voor de stad, kiest voor haar diepste roeping.

Van een eilandenarchipel naar een levend lokaal netwerk in elke startstad.

Agenda voor het Hart

Contact

Neem contact op

Vertegenwoordig je een geloofsgemeenschap, wil je als gemeente of professional bijdragen, of ben je gewoon nieuwsgierig? Neem gerust contact op.

Doe mee →

Regieteam

Jos LeijenhorstWouter de Vos