Verlangen 8 · Ritmes, rituelen en routines

Nederland krijgt weer een gezonde hartslag

Eén op de vijf werkenden heeft burn-outklachten. Gedeelde ritmes, rituelen en routines brengen de hartslag terug.

Het probleem

Nederland is haar ritme kwijt, en dat kost gezondheid en gemeenschap.

De onderlaag

Drie krachten achter de ritmeloosheid

De ritmeloosheid is geen toeval. Drie krachten versterken elkaar: een moderne dwang tot groei die vervreemdt, het verdwijnen van rituelen van afsluiting, en een telefoongebaseerde kindertijd die slaap en aandacht ontregelt. Ritmes, rituelen en routines zijn geen nostalgisch overblijfsel, maar de biologische, sociale en spirituele infrastructuur van een gezonde samenleving.

  • Sociale versnelling (Hartmut Rosa)

    de moderne 'dwang tot groei' leidt tot vervreemding en verlies van resonantie; collectieve ritmes zijn de tegenkracht

  • Het verdwijnen van rituelen (Byung-Chul Han)

    zonder rituelen van afsluiting hangen mensen in een eindeloze productie- en consumptiecyclus: communicatie neemt toe, gemeenschap neemt af

  • De 'Grote Herbedrading' van Gen Z (Jonathan Haidt)

    de telefoongebaseerde kindertijd verstoort slaapritmes, fragmenteert aandacht en voedt een epidemie van angst en depressie

Wat als we er samen aan bouwen in plaats van het aan toeval over te laten?

  • Sociale versnelling (Hartmut Rosa)

    de moderne 'dwang tot groei' leidt tot vervreemding en verlies van resonantie; collectieve ritmes zijn de tegenkracht

  • Het verdwijnen van rituelen (Byung-Chul Han)

    zonder rituelen van afsluiting hangen mensen in een eindeloze productie- en consumptiecyclus: communicatie neemt toe, gemeenschap neemt af

  • De 'Grote Herbedrading' van Gen Z (Jonathan Haidt)

    de telefoongebaseerde kindertijd verstoort slaapritmes, fragmenteert aandacht en voedt een epidemie van angst en depressie

Wat als we er samen aan bouwen in plaats van het aan toeval over te laten?

Ons verlangen voor

2035

Nederland heeft weer een gezonde hartslag.

Collectieve ritmes, rituelen en routines herstellen de menselijke maat. Niet als plicht, maar als uitnodiging: haak aan bij een gedeeld ritme. Op drie niveaus tegelijk: lichaam, gemeenschap en systeem.

  • LichaamBiologische grenzen
  • GemeenschapVerbinden
  • SysteemCollectieve rust verankeren

Projecten

Welke projecten zijn actief?

Alle projecten en vacatures

We organiseren al. Doe mee. Hieronder de lopende initiatieven.

Actief

Toolkit Rituelen | Kompas voor het Hart

Actief · concept in uitwerking, eerste versie in voorjaar 2027

Wat schuurt: Mensen en gemeenschappen willen wel aanhaken op gedeelde ritmes en rituelen, maar missen praktische vormen om dat zelf te doen.

De opgave: Een toolkit waarmee gemeenschappen, scholen en organisaties zelf rituelen vormgeven, voor de grote overgangen in het leven en voor het gewone leven daartussen.

Partners

  • CHE
  • Humanitas
  • VU

Opgaven

Openstaande opgaven

Trekker gezocht

Een menselijke hartslag in de economie

Wat schuurt: 20% van de werkenden heeft burn-outklachten (in 2014 was dat 14,4%); bij vrouwen van 25–34 jaar is het bijna 30%. Werkgerelateerd verzuim kost €8,3 miljard per jaar. De 24-uurseconomie en versnippering van tijd negeren de biologische en sociale grenzen van mensen.

De opgave: Collectieve rustmomenten krijgen weer een beschermde plek: gedeelde rust- en feestdagen, grenzen aan de 24-uurseconomie, en werkgevers die sturen op duurzame inzetbaarheid in plaats van kortetermijnproductiviteit (minder vergaderingen en administratie, meer autonomie over werktijden).

Vacatures

Draag een van deze opgaven

Rol voor opgave 8.2

Projectleider Levenskruispunten

Jij bent: een ritueelbegeleider, uitvaartprofessional, geestelijk verzorger of eventmaker met gevoel voor betekenisvolle momenten.

Reageer
  • Toegankelijke rituelen en begeleiding ontwikkelen voor geboorte, volwassen worden, huwelijk, scheiding en overlijden, voor gelovigen én niet-gelovigen
  • Samenwerken met gemeenten, uitvaartorganisaties, scholen en gemeenschappen om die momenten dichtbij beschikbaar te maken

Rol voor opgave 8.1

Projectleider Menselijk werktempo

Jij bent: een HR- of organisatieadviseur die werkculturen weet te veranderen.

Reageer
  • Met werkgevers pilots draaien rond collectieve rust, minder vergaderdruk en meer autonomie

In 2035 heeft Nederland weer een gezonde hartslag.

Nieuws en inzichten

Beweging in beeld

Alle artikelen

Er zijn nog geen artikelen gekoppeld aan dit verlangen.

Verdieping

Analyse, strategie en visie 2035

Drie documenten die de urgentie onderbouwen, de strategie uiteenzetten en de toekomstvisie schetsen.

01

Analyse · Urgentie

Nederland is haar ritme kwijt

De erosie van collectieve ritmes, rituelen en routines is de gedeelde oorzaak onder burn-out, slaaptekort en eenzaamheid, in stand gehouden door sociale versnelling, het verdwijnen van rituelen en de 'Grote Herbedrading' van Gen Z.

02

Strategie

5 actielijnen naar een gezonde hartslag

Van een samenleving die versnelt naar een samenleving die ademt.

03

Visie 2035

In 2035 heeft Nederland weer een gezonde hartslag.

Gedeelde ritmes brengen de menselijke maat terug, aangeboden via uitnodiging, niet via dwang.

Agenda voor het Hart

Contact

Neem contact op

Of je nu een organisatie vertegenwoordigt, als professional wilt bijdragen, of gewoon nieuwsgierig bent? Neem gerust contact op.

Doe mee →

Regieteam

Jos LeijenhorstWouter de Vos